Effectief Prompten: Het TAAK/CONTEXT/ROL/FORMAT Framework
Leer de 4 bouwstenen van effectieve prompts. Met het TAAK/CONTEXT/ROL/FORMAT framework schrijf je duidelijke instructies die consistente resultaten opleveren.
Het geheim van effectieve prompts
Waarom krijgt de ene collega fantastische resultaten van AI, terwijl een ander teleurgesteld afhaakt? Het verschil zit niet in de tool, maar in hoe je ermee communiceert.
In onze trainingen hebben we 3.500+ professionals geleerd om effectief te prompten. De kern van onze methode: het TAAK/CONTEXT/ROL/FORMAT framework (TCRF).
De 4 bouwstenen
1. TAAK – Wat moet de AI doen?
De taak is het hart van je prompt. Begin met een werkwoord en wees specifiek.
Zwak:
Schrijf iets over het project
Sterk:
Schrijf een samenvatting van maximaal 200 woorden voor het MT over de voortgang van Project Atlas
Tips:
- Begin met een actiewerkwoord (schrijf, analyseer, maak, vergelijk)
- Wees specifiek over het eindresultaat
- Geef concrete grenzen (lengte, aantal, format)
2. CONTEXT – Welke informatie heeft de AI nodig?
AI weet niets over jouw specifieke situatie. Geef relevante achtergrond mee.
Zonder context:
Schrijf een e-mail aan een klant
Met context:
Schrijf een e-mail aan een klant.
Context:
- Klant: BNG Bank, contactpersoon is Marieke de Vries (HR-manager)
- Situatie: We hebben vorige week een pilot gedaan met 15 deelnemers
- Resultaat: Gemiddelde score 4.8/5, 92% wil AI vaker gebruiken
- Doel e-mail: Follow-up plannen om volgende fase te bespreken
Tips:
- Gebruik bullet points voor overzichtelijkheid
- Voeg relevante documenten toe (in Copilot: refereer naar bestanden)
- Minder is soms meer – irrelevante context verwart
3. ROL – Wie moet de AI zijn?
Door een rol te geven, verandert de AI’s perspectief, woordkeuze en expertise.
Zonder rol:
Schrijf feedback op dit rapport
Met rol:
Je bent een senior redacteur met 20 jaar ervaring bij zakelijke media. Geef feedback op dit rapport, let specifiek op helderheid, structuur en overtuigingskracht.
Effectieve rollen:
- “Je bent een ervaren copywriter die schrijft voor C-level executives”
- “Je bent een Excel-expert die complexe formules kan uitleggen aan beginners”
- “Je bent een kritische reviewer die zwakke punten in argumenten opmerkt”
Tips:
- Kies een rol die past bij de taak
- Wees specifiek over expertise en ervaring
- Combineer vakkennis met doelgroepbegrip
4. FORMAT – Hoe moet het resultaat eruitzien?
Geef duidelijk aan welke vorm je verwacht.
Zonder format:
Geef tips voor de vergadering
Met format:
Geef 5 concrete tips voor de vergadering van morgen. Presenteer ze als:
- [Tip in 3-5 woorden]: Uitleg in 1 zin.
Eindig met een samenvatting in 1 zin die ik direct kan kopiëren naar de agenda.
Format-opties:
- Bullet points vs. genummerde lijst
- Tabel met specifieke kolommen
- E-mail met onderwerp en groet
- Markdown met headers
- Code met comments
Het framework in actie
Voorbeeld 1: Vergadernotities
Basis prompt:
Maak notities van de vergadering
TCRF prompt:
TAAK: Maak beknopte vergadernotities van de Teams-opname.
CONTEXT: Dit was de maandelijkse project-update voor Project Phoenix. Aanwezig: Jan (PM), Sara (Dev lead), Mike (Design). Belangrijkste agendapunten: tijdlijn Q2, resource-allocatie, stakeholder-feedback.
ROL: Je bent een ervaren notulist die kernpunten helder samenvat zonder details te verliezen.
FORMAT: Structureer als volgt:
- Datum en aanwezigen (1 regel)
- Kernbesluiten (max 5 bullets)
- Actiepunten (tabel: Wie | Wat | Wanneer)
- Open vragen (bullets)
Voorbeeld 2: Klantmail
Basis prompt:
Schrijf een mail naar de klant
TCRF prompt:
TAAK: Schrijf een follow-up mail na ons kennismakingsgesprek.
CONTEXT:
- Klant: Acme Corp, contactpersoon Lisa (L&D manager)
- Gesprek ging over AI-training voor 200 medewerkers
- Lisa noemde uitdaging: weerstand bij oudere medewerkers
- We bespraken onze aanpak met praktijkvoorbeelden
ROL: Schrijf namens mij (Robert, co-founder Copilot Academy) in een professionele maar warme toon.
FORMAT:
- Onderwerpregel: pakkend, max 8 woorden
- Lengte: max 150 woorden
- CTA: voorstel voor pilotgroep van 15 personen
- Afsluiting met mijn handtekening
Voorbeeld 3: Data-analyse
Basis prompt:
Analyseer deze data
TCRF prompt:
TAAK: Analyseer de verkoopdata van Q4 2025 en identificeer de top 3 groeikansen.
CONTEXT: [Excel-bestand bijgevoegd met omzet per productlijn en regio. Vorig jaar groeiden we 12%. Dit jaar mikken we op 15%.]
ROL: Je bent een business analyst die data vertaalt naar actionable insights voor het salesteam.
FORMAT:
- Executive summary (3 zinnen)
- Top 3 groeikansen (per kans: wat, waarom, verwachte impact)
- Risico’s om te monitoren (bullets)
- Aanbevolen volgende stappen
Veelgemaakte fouten
1. Te vaag zijn
Fout: “Maak het beter” Beter: “Maak de tekst 30% korter en vervang jargon door begrijpelijke taal”
2. Teveel in één prompt
Fout: Een prompt van 500 woorden met 10 verschillende taken Beter: Splits op in 3-4 gerichte prompts
3. Geen iteratie
Fout: Na eerste resultaat opgeven Beter: “Goed begin, maar maak het formeler” of “Voeg concrete cijfers toe”
4. Context vergeten
Fout: Aannemen dat AI jouw situatie kent Beter: Altijd relevante achtergrond meegeven
Promptbibliotheek opbouwen
De kracht van het TCRF-framework is dat je prompts herbruikbaar worden. Bouw je eigen bibliotheek:
- Start klein: Kies 3 taken die je wekelijks doet
- Schrijf TCRF-prompts: Werk ze uit met het framework
- Test en verbeter: Gebruik ze een week, noteer verbeterpunten
- Deel met collega’s: Maak een gedeelde map met team-prompts
Volgende stappen
Het TCRF-framework is de basis van effectief prompten. In onze AI Skills Basistraining gaan we dieper in op:
- Geavanceerde prompttechnieken
- Je AI-werkomgeving inrichten
- Contextdocumenten maken
- Promptbibliotheek structureren
Wil je direct aan de slag? Download onze gratis Prompt Bibliotheek met 50+ kant-en-klare templates.
